Saint-Luc zet zich in voor duurzame ontwikkeling

• De universitaire klinieken Saint-Luc hebben één ster ontvangen van het Label Ecodynamische Onderneming. Deze ster, toegekend door Leefmilieu Brussel, betekent dat Saint-Luc aan specifieke criteria op het vlak van ecologisch beheer voldoet en tot de instellingen behoort die in Brussel het verschil maken op milieugebied.

• Het Label Ecodynamische Onderneming beloont en stimuleert specifiek Brusselse ondernemingen, verenigingen en instellingen die zich inzetten om de impact van hun activiteiten op het milieu te vermukken te verkleinen. De CUSL zijn de enige Brusselse ziekenhuisinstelling die een dergelijke onderscheiding in de wacht slept in het kader van het Label Ecodynamische Onderneming.

• Elke gemeten goede praktijk is gekoppeld aan een specifiek domein (duurzame aankopen, afval, water, energie, groene ruimten en biodiversiteit, mobiliteit). In totaal zijn er meer dan 100 goede praktijken ingevoerd in de klinieken en werden er 60 geverifieerd in het kader van een audit door Leefmilieu Brussel.

Weten waar we vandaan komen om beter te bepalen waar we naartoe gaan... Dat is de reden waarom Saint-Luc in 2019 de koolstofvoetafdruk van de ziekenhuisactiviteiten heeft laten opmaken. Deze eerste stap maakte het mogelijk om de impact van onze verschillende activiteiten op het gebied van broeikasgasemissies te kwantificeren.

Het had ook als voordeel dat de eerste concrete actiepistes werden geïdentificeerd om onze klimaatimpact aanzienlijk te verminderen. Op basis van de activiteit in 2018 wordt de koolstofvoetafdruk van Saint-Luc geschat op 137.848 ton CO² per jaar, wat gelijk staat aan die van bijna 14.000 inwoners van Brussel. (*)

Om de oorsprong van de emissies beter te begrijpen, zijn de bronnen van de impact gegroepeerd in drie categorieën:

• Directe emissies: deze zijn afkomstig van brandstoffen voor ruimteverwarming en van de voertuigen van het ziekenhuiswagenpark.

• 3,3% van onze koolstofvoetafdruk, oftewel 4.527 ton CO² per jaar

• Indirecte emissies: deze zijn afkomstig van het elektriciteitsverbruik en de opwekking van warmte of koude.

• 5% van onze koolstofvoetafdruk, oftewel 6.955 ton CO² per jaar.

• Geïnduceerde emissies: deze zijn afkomstig van de infrastructuur, telecommunicatie, zakelijke reizen, afval en de emissies geproduceerd door de leveranciers van het ziekenhuis.

• 91,7% van onze koolstofvoetafdruk, oftewel 126.336 ton CO² per jaar.

(*) Volgens het Federaal Planbureau bedraagt de koolstofvoetafdruk per hoofd van de bevolking in België 9,9 ton CO² in Brussel, 9,4 ton CO² in Wallonië en 11,1 ton CO² in Vlaanderen.

Onze ambitie omvat al onze activiteiten en projecten. Naast het herbouwprogramma dat de hoeksteen van deze ambitie vormt (pijler 1), zetten de Klinieken zich ook actief in op een aantal milieugerelateerde hefbomen waarvoor ze zich een reeks te behalen doelstellingen hebben gesteld, onderverdeeld in verschillende thematische pijlers (van 2 tot 6) en transversale pijlers (7 & 8), vergezeld van specifieke indicatoren die tegen 2030 moeten worden behaald.

Dit actieterrein heeft betrekking op het heropbouwproject van Saint-Luc.

• De bouw van een nieuwe verpleegtoren: HospitaCité
• De bouw van een gebouw voor het Koning Albert II-instituut dat plaats zal bieden aan onze activiteiten op het gebied van oncologie en hematologie voor volwassenen en kinderen
• De bouw van een gebouw voor de diensten kinder- en jeugdpsychiatrie en volwassenenziekten binnen het nieuwe Psychiatrisch Instituut
• De renovatie van de bestaande infrastructuur: de oude verpleegtoren en de 'sokkel' van het gebouw (verdiepingen -1 tot -4)

Concreet ondernemen we actie op het vlak van: 

• Energieprestaties :
  • 15% betere prestaties in vergelijking met de EPB-norm. Het EPB-certificaat beoordeelt de energieprestaties van gebouwen
  • Ontwikkeling van constructieve en technische oplossingen en apparatuur voor de opwekking van primaire energie
• Waterbeheer
  • Vermindering van het waterverbruik
  • Behandeling van medisch afvalwater
  • Scheiding van regenwater en afvalwater van de sokkel om ze terug te leiden naar de blauwe structuur
• Thermisch comfort en luchtkwaliteit
  • Isolatie van de muren
  • Mogelijkheid tot natuurlijke ventilatie in de patiëntenkamers
  • Keuze van materialen met een lage vervuilingsimpact
• Circulaire economie en materialen
  • Inventarisatie voorafgaand aan de sloop
  • Optimalisatie van de demogelijkheden van de gevels
  • Materialenpassen
• Inrichting van de omgeving, biodiversiteit, buitencomfort en mobiliteit
   

De toekomstige Instituten worden momenteel gebouwd en zullen in 2024-2025 worden ingewijd. Het project HospitaCité is gepland en ingepland met het oog op de inbedrijfstelling van de nieuwe verpleegtoren in 2030.

Ons doel: Ons energieverbruik globaal verminderen

Tegen 2030: een daling van 25% bereiken volgens de doelstellingen van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest in zijn Lokaal Actieplan voor Energiebeheer (PLAGE)

Hier zijn enkele acties die reeds zijn uitgevoerd:

• Verbetering van de regelparameters voor speciale technieken (verwarming, ventilatie, airconditioning)
• Start van een reflectie met de UCLouvain over het proactieve beheer van de energiekosten
• Renovatie van de productie van sanitair warm water van de 'sokkel' van het hoofdgebouw van de Kliniek (verdiepingen -1, -2, -3, -4)
• Installatie van 313 fotovoltaïsche panelen op het dak van de hospitalisatietoren (meer info)
• Installatie van de warmte-krachtkoppeling (wkk)
  • De warmte-krachtkoppeling in beelden (video)
  • De warmte-krachtkoppeling concreet (pdf-link)

Ons doel:

• Het aantal personeelsleden dat met het openbaar vervoer naar het werk reist, verhogen.
• Het aantal per fiets afgelegde kilometers door ons personeel verhogen (basis: 396.000 km in 2021).

Tegen 2030:

• Een stijging van 35% van het aantal personeelsleden dat het openbaar vervoer gebruikt in vergelijking met 2021
• Een stijging van 20% van het aantal per fiets afgelegde km door ons personeel

Dit zijn enkele reeds gerealiseerde acties:

• Tussenkomst in de fietsverplaatsingskosten
• Gratis terbeschikkingstelling van een vloot van 30 elektrische fietsen voor het personeel in 2021-2022. Evolutie van het project naar een uitleendienst van fietsen voor woon-werkverplaatsingen: een eerste gewaardeerde ervaring: getuigenissen
• Volledige dekking van het NMBS-abonnement en lopende onderhandelingen voor een gelijkaardige dekking van het MIVB-abonnement
• Uitbreiding van het aantal fietsparkeerplaatsen (347 in totaal) en gratis terbeschikkingstelling van 27 oplaadpunten voor fietsen
• Actie "Test de NMBS" eind 2022
• Uitbreiding van het aantal oplaadpunten voor elektrische voertuigen
• MobBox-Saint-Luc partnerschap, met de steun van D'Ieteren, om de mobiliteitsstrategie van Saint-Luc te verbeteren
• Aanmoediging van carpoolpraktijken

Ons doel:

• Zoveel mogelijk infectueus afval sorteren
• Het volume van de voedselafval steeds verder verminderen.
   

Tegen 2030:

• Het aandeel gesorteerd infectueus afval opbrengen tot 90% dankzij de invoering van nieuwe recycletechnieken.
• Een vermindering van 50 ton bereiken in vergelijking met 2021.

Dit zijn enkele acties die al zijn uitgevoerd:

• Optimalisatie van 29 verschillende sorteerstromen, waaronder PMD voor medische plastic verpakkingen
• Oprichting van een werkgroep gewijd aan afvalsortering
• Bewustmaking van het personeel over het correct sorteren van afval
• Algemene invoering van sorteerbakken in de ruimtes en een proefproject voor uitbreiding in bepaalde raadplegingszones
• Doelstelling van nul aankopen van wegwerpplastic servies: porseleinen servies en afwasbaar bestek in het personeelsrestaurant en op de patiëntenkamers
• Introductie van houders van gerecycled plastic voor infectiegevaarlijk afval en voor snijdend, prikkend en scherp afval (zogenaamd "B2")
• Audit van het plastic afval van twee verpleegeenheden in samenwerking met Ramboll en Health Care Without Harm: bekijk de reportage

Ons doel :

Het aandeel lokale aankopen voor voeding verhogen. Dit bedroeg 28% in 2022.

Tegen 2030 :

Een aandeel van 85% aan lokale aankopen voor voeding bereiken

Hier zijn enkele acties die al zijn uitgevoerd:

• Verwerking van organisch afval door biomethanisatie
• Gratis terbeschikkingstelling van 120 waterfontijnen, wat tevens bijdraagt tot het verminderen van het totale afvalvolume
• Lancering van de "veggie donderdagen": een vegetarisch daggerecht voor patiënten en personeel
• Systematisch aanbieden van een dagelijkse "veggie" maaltijd in het personeelsrestaurant als aanvulling op het gebruikelijke aanbod
• Aankoop van vis met een biologisch keurmerk of afkomstig van duurzame visserij (MSC- of ASC-certificering)

Ons doel:

Projecten opzetten die leiden tot de aanpassing van medische praktijken ten behoeve van een kleinere impact op het milieu

Tegen 2030:

Implementatie van projecten in alle medische diensten en in zones waar patiënten worden opgevangen

Hier zijn enkele reeds gerealiseerde acties:

• Deelname aan diverse webinars, opleidingen en literatuurstudies over goede praktijken die moeten worden toegepast om de ecologische voetafdruk van chirurgische activiteiten te verkleinen
• Seminarie "Teach the Teacher": Transitie en gezondheidszorg in samenwerking met UCLouvain
• Samenwerking met Utopia voor het creëren van een bewustmakingsspel over duurzame ontwikkeling en transitie
• Oprichting van een groep binnen het operatiekwartier voor de uitvoering van pilotprojecten in het kader van duurzame ontwikkeling

De acties die in het kader van deze transversale assen worden ondernomen zijn talrijk en hebben allemaal tot doel het personeel, de patiënten en de bezoekers te betrekken bij de dynamiek van de duurzame ontwikkeling, door een gunstige context, een gerichte bewustwording en een mobilisatie rond dit project met een globale dimensie voor Saint-Luc te creëren.

Hier volgen enkele recente realiseermethoden / verwezenlijkingen:

• Creatie van een handtekening "Op weg naar groen" waarmee alle initiatieven die binnen ons beleid voor duurzame ontwikkeling passen, kunnen worden geïdentificeerd.
• Oprichting van een projectgroep ("Samen!") die tot doel heeft het hele jaar door initiatieven te verspreiden om het personeel te waarderen.
• Ondersteunende workshops voor managers ("Leaderbreak").
• Systematische verspreiding van de brochure "Risicopreventie en welzijn op het werk. Gids om veilig te werken in Saint-Luc" aan alle nieuwe werknemers.
• Lancering van campagnes tegen agressie en seksistisch gedrag.
• Specifiek communicatieplan voor duurzame ontwikkeling.
• Bewustmakingscampagnes: u vindt de folder en affiche onder de rubriek "te downloaden documenten".

Het bestuursmodel binnen de Klinieken blijkt uit de oprichting van specifieke comités:

• De Strategische Denktank, voorgezeten door de Gedelegeerd Bestuurder, komt 8 tot 10 keer per jaar bijeen en bestaat uit zes leden, onder wie een externe consultente.
• Het Operationeel Comité, voorgezeten door de Directeur Operaties, komt maandelijks bijeen. Dit comité, dat de verantwoordelijken van de prioritaire thematische assen samenbrengt, implementeert de beslissingen van de Strategische Raad, volgt de operationele projecten op en voedt de denkprocessen op basis van verschillende inzichten uit het veld.

• Brochure "Saint-Luc, duurzaam ziekenhuis"
• Poster #1 : „Voor duurzaam bouwen hebben we sterke argumenten”
• Poster #2 : „Een kwart minder energie tegen 2030, dat is niet alledaags”
• Poster #3 : „Geen rem op zachte mobiliteit”
• Poster #4 : „Afval scheiden, daar scoren we mee”
• Poster #5 : „Gepast denken, lokaal eten”
• Poster #6 : „Zorgen. Onze aard”