LifeStart
In een verloskamer telt elke seconde. En voor te vroeg geboren baby's kunnen die eerste secondes een heel leven veranderen. Sinds 2020 gebruiken de diensten voor neonatale intensieve zorg en obstetriek van Saint-Luc een reanimatietafel met intacte navelstreng - de LifestartTM - waarmee onmiddellijke zorg aan pasgeboren baby's kan worden geboden met behoud van de vitale band met hun moeder tijdens de cruciale eerste minuten van hun leven.
Traditioneel wordt, zodra een te vroeg geboren baby ter wereld komt, de navelstreng bijna onmiddellijk doorgesneden om een snelle medische behandeling mogelijk te maken, met name op ademhalingsvlak. Maar deze vroege doorsnede ontneemt het kind een natuurlijke transfusie van zuurstof- en ijzerrijk bloed, wat essentieel is voor een goede start in het leven.
Naast te vroeg geboren baby's genieten ook pasgeboren baby's met aangeboren longafwijkingen (middenrifbreuk, enz.), lymfatische afwijkingen (pleurale effusie, enz.) of KNO-afwijkingen (syndroom van Pierre Robin, enz.) ten volle van deze techniek. Hierdoor kunnen ze beter worden gestabiliseerd tijdens de eerste levensuren, die bijzonder belangrijk zijn voor hun prognose.
Met de LifestartTM-tafel, een mobiele reanimatietafel die dicht bij de moeder wordt geplaatst, kunnen de medische teams de eerste zorgen toedienen terwijl de navelstreng enkele minuten intact blijft: het is niet langer nodig om te kiezen tussen ademhaling en een natuurlijke transfusie. En dit geldt zowel voor een vaginale bevalling als voor een keizersnede. Het resultaat? Een betere zuurstoftoevoer, een verlaagd risico op anemie en een geleidelijkere overgang naar zelfstandig ademhalen. Stuk voor stuk redenen om deze band tussen baby en placenta niet te vroeg door te snijden. "Gedurende ten minste drie minuten blijft de navelstreng intact, waardoor de baby wat meer tijd krijgt om rustig te beginnen ademhalen en zich aan te passen aan zijn nieuwe leven buiten de baarmoeder", stelt dr. Aurianne Van Grambezen, gynaecologe, vast.
Een menselijker eerste contact
Naast de medische voordelen behoudt deze nieuwe aanpak ook de gezinseenheid. Waar ouders vroeger in de allereerste minuten van hun baby werden gescheiden, vinden de zorgmomenten nu recht voor hun ogen en in hun aanwezigheid plaats. Een verloskundige begeleidt hen, legt elke handeling uit, stelt gerust en begeleidt. Zodra de navelstreng is afgeklemd, wordt de baby dicht bij de moeder gelegd voor een eerste huid-op-huidcontact, zodra de conditie van de baby dat toelaat. Een intens moment, vaak vol emotie, dat het begin markeert van een kostbare band. Het invoeren van deze nieuwe praktijk was niet eenvoudig. "Het is het resultaat van nauwgezet teamwork tussen verloskundigen, neonatologen, verpleegkundigen en vroedvrouwen", legt dr. Catheline Hocq, neonatoloog, uit. "Elk detail is overdacht: van protocollen aangepast aan vaginale bevallingen en keizersneden, theoretische opleidingen en simulatielessessies, tot de specifieke opstelling van het materiaal op de tafel". Catheline Hocq en Aurianne Van Grambezen reisden bovendien naar het Liverpool Women’s Hospital om zich te laten inspireren door de pioniers van deze techniek. Terug in België hebben zij deze methode aangepast aan hun eigen realiteit, rekening houdend met de structurele en organisatorische beperkingen die eigen zijn aan het ziekenhuis.
Wat zorgverleners erover zeggen
De reacties van de medische teams zijn positief: de techniek is betrouwbaar, veilig en versterkt de communicatie met de ouders. "Veel zorgverleners noemen een sterker gevoel van samenhorigheid," verheugt Catheline Hocq zich. "Door beide ouders verenigd rond hun baby te zien, in real time geïnformeerd, ontstaat er vanaf de eerste levensminuten al een sterke emotionele band." Natuurlijk blijven er uitdagingen bestaan: sommige zorgverleners geven aan zich iets minder op hun gemak te voelen bij een keizersnede of in geval van complexere reanimaties. "Maar door oefening en training nemen deze moeilijkheden af."
Wat ouders ervaren
Je zou denken dat het zien reanimeren van je eigen baby een traumatisch moment zou zijn. En toch… "De grote meerderheid van de ouders getuigt van zeer positieve gevoelens. Ze voelen zich betrokken, gerustgesteld en vooral aanwezig," vult Aurianne Van Grambezen aan. "Zoals deze vader, al vader van een te vroeg geboren kind enkele jaren eerder, verwoordt: 'Deze keer hebben ze de eerste levensminuten van mijn baby niet van me gestolen'."
De innovatie hier ligt niet alleen in de technologie, maar in de zorgfilosofie. Reanimatie met een intacte navelstreng plaatst de baby en zijn ouders weer centraal in de zorg. Het transformeert een situatie die vaak als stressvol wordt ervaren in een moment van verbinding, menselijkheid en vertrouwen.
Vandaag de dag is deze praktijk stevig verankerd in Saint-Luc. En hoewel het een nauwe coördinatie en de inzet van alle betrokkenen vergt, spreken de menselijke en medische voordelen voor zich.
